Sắc tố, thuốc nhuộm và màu sắc
Bạn có thể tưởng tượng một thế giới không màu sắc không? Ngày nay, chúng ta có vàng, vàng pastel, vàng bóng, vàng đất son—và còn rất nhiều màu khác nữa. Việc nhận biết màu sắc và gán cho chúng một ý nghĩa nào đó đã trở thành một lối sống, nhưng chúng ta đã bắt đầu tạo ra bảng màu tuyệt đẹp này như thế nào? Một cái nhìn lịch sử về màu sắc mang đến một góc nhìn văn hóa hơn, được xác định bởi thời gian và địa điểm hơn là sự liên tưởng.
Hơn 40.000 năm trước, sự kết hợp độc đáo giữa phấn, đất, mỡ động vật và than củi đã được các nghệ sĩ sử dụng để tạo nên những sắc tố đầu tiên được biết đến. Điều này đã tạo ra một nền tảng gồm năm màu sắc, nền tảng của nghệ thuật trong nhiều năm sau này: đen, trắng, đỏ, vàng và nâu.
Khám phá, thử nghiệm và những tiến bộ khoa học lẫn công nghệ đã chứng kiến sự khám phá và sáng tạo ra những màu sắc mới. Sự tiến triển trong lịch sử nghệ thuật theo màu sắc thể hiện rõ nét từ thời Phục Hưng đến trường phái Ấn tượng, với những sắc tố mới được phát hiện trong mỗi thời đại.
Bất chấp những vần điệu và bài hát truyền thống gắn liền với màu sắc của cầu vồng, thực tế không có màu sắc thuần túy nào cả, vì tất cả chúng hòa quyện thành một quang phổ liên tục duy nhất. Cho đến năm 1704, cầu vồng được cho là chỉ có năm màu, cho đến khi Sir Isaac Newton thêm màu chàm và màu cam, vì ông bị mê hoặc bởi con số bảy và các đặc tính của nó.
Lịch sử cho thấy màu sắc của cầu vồng có thể khác nhau, và khi chúng ta tìm hiểu nguồn gốc văn hóa của những màu sắc này, chúng ta thấy những khác biệt đáng kể. Việc diễn giải màu sắc rất quan trọng và đã phát triển nhờ vào việc nuôi dưỡng từng màu sắc thay vì nhận thức tự nhiên về một màu sắc riêng lẻ.
Màu đỏ
Trong hầu hết các ngôn ngữ, đỏ là màu đầu tiên được đặt tên sau đen và trắng. Đây là màu đầu tiên được sử dụng trong nghệ thuật (màu đất son) và mang ý nghĩa biểu tượng cao hơn, vì nó liên quan đến máu và gợi lên sức mạnh và sự nam tính. Những hình khắc từ 75.000 năm trước với các đường nét, hình khối và hình tam giác trên đất đỏ son được cho là hình thức nghệ thuật hang động sớm nhất.
Hồng
Mặc dù nhiều người cho rằng màu hồng chủ đạo là màu nữ tính, nhưng đây chỉ là một xu hướng tương đối mới. Trong suốt thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, điều ngược lại đã xảy ra, khi màu hồng được dùng cho bé trai và màu xanh dương dành cho bé gái. Quan niệm này cho rằng màu hồng được coi là phiên bản màu đỏ nam tính dành cho bé trai, trong khi màu xanh dương lại mang tính nữ tính do liên tưởng đến chiếc áo choàng của Đức Mẹ Đồng Trinh Mary (đã được khắc họa bằng màu này từ thế kỷ thứ sáu sau Công nguyên). Mãi đến những năm 1950, màu hồng mới được quảng cáo là màu nữ tính.
Màu xanh da trời
Trong tiếng Hy Lạp, Trung Quốc, Nhật Bản và Do Thái cổ đại, màu xanh lam không có tên gọi chính thức, và màu xanh lam được coi là một phiên bản mở rộng của màu xanh lá cây. Điều này vẫn tiếp tục cho đến ngày nay, khi một số ngôn ngữ, bao gồm tiếng Hàn, tiếng Việt và tiếng Thái, có sự pha trộn giữa màu xanh lá cây và màu xanh lam.
Màu xanh lam được ưa chuộng trên toàn thế giới nhờ tác dụng làm dịu của nó. Âm thanh của biển, hồ, sông và bầu trời thường được sử dụng như một phương pháp thư giãn, và hình ảnh miêu tả sự chữa lành tâm trí chủ yếu là những con sóng xanh trong vắt hoặc bầu trời xanh biếc.
Màu vàng
Hoa hướng dương, loài hoa biểu tượng của Kansas, đã truyền cảm hứng cho những người phụ nữ đấu tranh cho quyền bầu cử chọn màu vàng làm ruy băng phản kháng vào năm 1867. Một ý nghĩa đáng chú ý khác của việc chọn ruy băng màu vàng liên quan đến những người bạn hoặc người thân vắng mặt trong Thế chiến thứ nhất. Chúng được đeo ở Mỹ như một biểu tượng của sự cam kết với người yêu, chồng và hôn thê đang chiến đấu ở nước ngoài.
Màu xanh lá
Những liên tưởng điển hình về màu xanh lá cây liên quan đến thế giới tự nhiên, nhưng nó cũng mang một số hàm ý ít được ưa chuộng hơn như đố kỵ, ghen tuông, thiếu kinh nghiệm, bệnh tật và độc tố. Liên tưởng thứ hai xuất phát trực tiếp từ một loại thuốc nhuộm màu xanh lá cây đậu Hà Lan có tên là Scheele's Green, được phát minh vào năm 1775 để sử dụng trong thuốc nhuộm và sơn cho thảm, vải, giấy dán tường, váy dạ hội và bánh kẹo. Chất này đặc biệt gây chết người khi dùng trong giấy dán tường vì chứa hàm lượng asen cao và giải phóng các hạt nhỏ của asen vào không khí. Chính điều này đã làm dấy lên nghi ngờ rằng Anh đã đầu độc Napoleon ở St Helena vào năm 1821 vì giấy dán tường màu xanh lá cây trong phòng của ông có chứa asen.
Màu tím
Yếu tố chính khiến màu tím trở thành màu chủ đạo gắn liền với hoàng gia đơn giản là do giá thành cao của nó. Xuyên suốt lịch sử, màu tím đã ăn sâu vào tâm trí nhiều nhà lãnh đạo và biểu tượng quan trọng, những người khoác lên mình màu tím để củng cố địa vị hoặc sự giàu có. Ảnh hưởng của nó đối với những nhân vật như Cleopatra, Nero và Julius Caesar là không thể phủ nhận. Nó quan trọng đến mức truyền thống cuối cùng đã quy định rằng màu tím chỉ dành cho hoàng gia và thúc đẩy việc sử dụng màu sắc để phân biệt giai cấp và giới tính trong nhiều năm sau đó. Có thể lập luận rằng trong xã hội ngày nay, nó vẫn giữ một vị trí trong việc thúc đẩy một hệ thống phân cấp nhất định ở một số quốc gia.
Tài liệu tham khảo
Theo Rockfoncolours.com
